बिज्ञान प्रबिधि

काठमाडौँआज विश्व रेडियो दिवस विश्वभर मनाइदैछ । हरेक वर्षको फेब्रुअरी १३ तारिखको दिन विश्व रेडियो दिवस मनाइने गरिएको छ । स्पेनको प्रस्तावमा संयुक्त राष्ट्रसंघीय शैक्षिक, सामाजिक तथा सांस्कृतिक संगठन युनेस्कोले सन् २०११ नोभेम्बर ३ तारिखमा मनाउने निर्णय गरेअनुसार नेपालमा पनि रेडियो दिवस मनाउन थालिएको हो । सन् १९४६ मा संयुक्त राष्ट्रसंघीय रेडियो स्थापना भएको सम्झनामा मनाउने गरिन्छ । यस बर्षको विश्व रेडियो दिवसको नारा ‘रेडियो र कृत्रिम बुद्धिमत्ता: एआई एउटा उपकरण हो, आवाज होइन’ भन्ने रहेको छ ।रेडियोलाई महत्वपूर्ण सञ्चार माध्यमको रुपमा सम्मान गर्न, प्रसारकहरु बीचको अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय र सहयोगमा सुधार गर्न, ठूला नेटवर्क र सामुदायिक रेडियोलाई सूचनाको पहुँचमा बढावा दिन प्रेरित गर्ने उद्देश्यले यो दिवस मनाउने गरिन्छ ।नेपालको सन्दर्भमा रेडियोको महत्व अझै धेरै छ । नेपालको भौगोलिक तथा अन्य सामा...

प्रेस चौतारीको स्थापना दिवसमा रुपन्देहीमा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) सम्वन्धि तालिम सम्पन्न बुटवलनेकपा (एमाले) का उपाध्यक्ष विष्णुप्रसाद पौडेलले सामाजिक सञ्जालमार्फत फैलिँदै गएको झुटा तथा भ्रमपूर्ण सूचनाले समाजमा गम्भीर समस्या उत्पन्न गरिरहेको बताउनुभएको छ। उहाँले यस्ता सूचनाको नियन्त्रण र तथ्यपरक पत्रकारिताको सुदृढीकरणमा सञ्चारकर्मीको भूमिका निर्णायक हुने उल्लेख गर्नुभयो। प्रेस चौतारी नेपाल रुपन्देहीले आयोजना गरेको कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) सम्बन्धी तालिम उद्घाटन गर्दै उपाध्यक्ष तथा प्रतिनिधि सभाका रुपन्देही क्षेत्र नम्बर २ का उम्मेदवार पौडेलले सामाजिक सञ्जाल झुटो सूचना फैलाउने माध्यमका रूपमा विकसित हुँदै गएकोप्रति चिन्ता व्यक्त गर्नुभयो। “समाजमा झुटो सूचनाको बिगबिगी छ। सामाजिक सञ्जाल झुटो सूचना फैलाउने माध्यम बन्दै गएका छन्। यसलाई समयमै नियन्त्रण गर्न नसके समाजमा गम्भीर समस्या...

सुरु भयो सैनामैना कृषि, पर्यटन तथा ब्यापार महोत्सवरुपन्देहीलुम्बिनी प्रदेशका मुख्यमन्त्री चेतनारायण आचार्यले लगानीमैत्री वातावरण बनाउन प्रदेश सरकार तल्लिन भएर लागेको बताउनु भएको छ । उहाँले उद्योगी व्यवसायीले स्वदेशमै लगानी गरेर उत्पादन बढाउन आग्रह समेत गर्नुभयो ।रुपन्देहीको सैनामैना नगरपालिका ६ कलौनीमा सैनामैना ब्यापार संघको आयोजनामा सुरु भएको सातौं सैनामैना कृषि, पर्यटन तथा व्यापार महोत्सव–२०८२ को सोमबार उदघाटन गर्दै मुख्यमन्त्री आचार्यले स्थानीय अर्थतन्त्रलाई मजबुत बनाउने मुख्य आधार स्थानीय उत्पादन नै भएको उल्लेख गर्नुभयो ।मुख्यमन्त्री आचार्यले स्थानीय उत्पादनका सामग्रीको बजारीकरण र उद्यमशीलताको विकासबाट नै समृद्ध प्रदेशको आकांक्षा पूरा गर्न सकिने बताउनुभयो ।उहाँले स्थानीय उत्पादनको बजारीकरण र उद्यमशीलताको प्रवद्र्धनमा सबैको साझा ध्यान जानु आवश्यक रहेको बताउनुभयो ।मेला–महोत्सवम...

काठमाडौँअहिलेसम्म, एक ठाउँबाट अर्को ठाउँमा बिजुली पठाउन तार चाहिन्छ भन्ने विश्वास गरिन्थ्यो । तारहरूले बिजुली स्थानान्तरण गर्छन्, जसले बत्ती, पंखा र टेलिभिजनलाई शक्ति दिन्छ । हामीले यस युगमा वायरलेस मोबाइल चार्जरहरू पनि देखेका छौं । तर तार बिनाको बिजुली अकल्पनीय छ । तर के तपाईं तार बिना हावा मार्फत बिजुली प्रसारित हुने कल्पना गर्न सक्नुहुन्छ ? यो प्रश्न अनौठो लाग्न सक्छ, तर वैज्ञानिकहरूले यो हासिल गरेका छन् ।संसारको सबैभन्दा खुसी देशहरू मध्ये एक मानिने फिनल्याण्डले यो उपलब्धि हासिल गरेको छ । सायद भविष्यमा, हामीले घरमा बिजुली प्राप्त गर्न केबलहरू बिछ्याउनु पर्दैन । यदि यो भयो भने, तपाईं तार जडान बिना बल्ब, पंखा र एसी चलाउन सक्षम हुनुहुनेछ । हेलसिंकी विश्वविद्यालय र फिनल्याण्डको ओउलु विश्वविद्यालयका वैज्ञानिकहरूले तारको प्रयोग बिना हावा मार्फत बिजुली प्रसारण प्रदर्शन गरेका छन् । यस प्रय...

रुपन्देहीरुपन्देही विद्युतिय व्यवसायी संघले विद्युतिय व्यवसायीको हकहित संगै सामाजिक काममा अग्रसर रहने गरी वार्षिक कार्ययोजना गोष्ठी सम्पन्न गरेको छ।शनिबार पाल्पाको रम्भा गाउँपालिका रानिबास सामुदायिक होमस्टे तथा जनजाति संग्रहालयमा सम्पन्न गोष्ठीमा संघ संगै व्यवसायीलाई चुस्त,दुरुस्त र सफल वनाउन वार्षिक कार्ययोजना गोष्ठी गरीएको हो।गोष्ठीमा क्षमता अभिवृद्धि, विभिन्न शिर्षकमा तालिम, विमा, कोष बृद्धि,चाडपर्वमा विषेश कार्यक्रम लगायतका ३८ शिर्षकमा बार्षिक कार्ययोजनाहरु तय गरी गोष्ठी सम्पन्न गरिएको हो।संघका अध्यक्ष केशव कुमार सिंह 'सुजित' ले संघ, व्यवसायी संगै सामाजिक काममा अग्रसर हुने र संघलाई थप उचाईमा पुर्याउने आफ्नो कार्ययोजना रहेको र सवैको आ-आफ्नो स्थानबाट सक्रिय भएर लाग्नेमा विश्वस्त रहेको बताउंदै विभिन्न विधामा जिम्मेवारी तोकेका थिए।निवर्तमान अध्यक्ष शान्ताराज खरालले सम्पुर्ण व्यवसायी स...

काठमाडौँयदि तपाईंले गुगललाई यात्राको सुझाव माग्नुभयो र तपाईंको विगतको बिदाको प्राथमिकताहरूको आधारमा यसले जवाफ दियो भने तपाईंलाई कस्तो लाग्छ ? गुगलको नयाँ व्यक्तिगत बुद्धिमत्ता उपकरणले अब त्यस्तै गर्ने भएको छ । गुगलले आफ्नो खोज इन्जिनलाई अझ स्मार्ट बनाउन निरन्तर काम गरिरहेको छ । यस प्रयासमा, कम्पनीले आफ्नो एआई मोडको लागि नयाँ ढोका खोलेको छ, जुन तपाईंको जीमेल र गुगल फोटोहरूमा सिधै जडान हुनेछ ।यसको अर्थ तपाईंले खोजी गर्दा, गुगलको एआईले इन्टरनेटबाट जानकारी मात्र तान्ने छैन, तर तपाईंलाई कुन लुगा मन पर्छ वा कुन रेस्टुरेन्टहरूमा जान मन पर्छ भनेर पनि देख्नेछ। यो सबै तपाईंको विगतका फोटोहरू र इमेलहरू मार्फत सम्भव हुनेछ ।यो नयाँ विकल्प रोल आउट गर्न सुरु भएको छ । सुरुमा, यो अमेरिकामा गुगल एआई प्रो र अल्ट्रा सदस्यहरूका लागि उपलब्ध हुनेछ । थप रूपमा, व्यक्तिगत गुगल खाता भएका प्रयोगकर्ताहरूले गुगलको ...

रुपन्देही नेपाल टेलिकम प्रादेशिक निर्देशनालय भैरहवा रूपन्देही र ओमसतिया गाउँपालिका बिच सेवा विस्तार संगै व्यापार प्रवर्द्धन सम्वन्धि सम्झौता सम्पन्न भएको छ।सोमबार सोही गाउँपालिकामा कार्यालय रहेको नेपाल टेलिकम प्रादेशिक निर्देशनालय भैरहवा र ओमसतिया गाउँपालिका रुपन्देही बिच स्थानीय तहसँग सहकार्य गर्दै दूरसञ्चार सेवा विस्तारलाई थप प्रभावकारी बनाउने विषयम छलफल र सोही अवसरमा दुई पक्षहरु बिच सम्झौता भएको छ ।सम्झौतामा कम्पनी द्वारा उक्त गाउँपालिकामा तीन चरणमा एफटिटिएच इन्टरनेट सेवा विस्तार गर्ने योजना तथा प्रतिबद्धता रहेको छ भने गाउँ पालिकाले क्रमशः आफ्ना मातहतका संस्थाहरुमा कम्पनीको सेवा जडान गर्दै जाने प्रतिबद्धता जनाएको छ ।पहिलो चरणमा गाउँपालिकामा १ जिपिएस क्षमताको इन्टरनेटसेवा जडान गरिनेछ। दोस्रो चरणमा वडा कार्यालय तथा स्वास्थ्य चौकीहरूमा इन्टरनेट सेवा पुर्‍याइने योजना रहेको छ। संस...

काठमाडौँआगामी दिनहरूमा विश्वव्यापी मेमोरी चिपको मूल्यमा तीव्र वृद्धि हुने अपेक्षा गरिएको छ । विश्लेषकहरूले २०२६ को पहिलो त्रैमासिक (२०२६ को पहिलो त्रैमासिक) मा मेमोरी मूल्यमा उच्च दोहोरो अंकको वृद्धि हुने अनुमान गरेका छन् । यो मुख्यतया चिप कम्पनीहरूले उपभोक्ता उपकरणहरूबाट एआई सर्भर उत्पादनमा ध्यान केन्द्रित गरेको कारणले हो । रिपोर्टहरू अनुसार, सामसुङ इलेक्ट्रोनिक्स र एसके हाइनिक्सले यस त्रैमासिकमा सर्भर मेमोरीको मूल्य ७० प्रतिशतसम्म बढाउने तयारी गरिरहेका छन् । कोरिया इकोनोमिक डेलीको रिपोर्टका अनुसार यदि यो वृद्धि २०२५ मा भएको लगभग ५० प्रतिशत वृद्धिसँग जोडियो भने, मेमोरीको मूल्य २०२६ को मध्यसम्ममा लगभग दोब्बर हुन सक्ने उल्लेख छ ।साथै, सामसुङ, एसके हाइनिक्स र अमेरिकामा आधारित माइक्रोनले विश्वव्यापी मेमोरी उत्पादनको अधिकांश भाग नियन्त्रण गर्छन् । यी कम्पनीहरूले अब आफ्नो उन्नत उत्पादन ...

देवदहदेवदहमा १० औं देवदह महोत्सव सुरु भएको छ । 'राष्ट्रिय स्वाधीनताको लागी राष्ट्रिय अर्थतन्त्र, राष्ट्रिय अर्थतन्त्रका लागी राष्ट्रिय औद्योगिककरण तथा व्यापार विविधकरण' भन्ने मूल नारासहित उद्योग व्यापार संघ देवदहको आयोजना रहेको मेलाको एक कार्यक्रम बिच देवदह नगरपालिकाका नगरप्रमुख ध्रुवप्रसाद खरेलले बुधवार उद्घाटन गरे । , देवदह नगरपालिका, नेपाल उद्योग व्यापार महासंघ काठमाडौ र उद्योग व्यापार महासंघ लुम्बिनी प्रदेशको सह-आयोजनामा बुधबारदेखी देवदह-९ स्थित प्रस्तावित मण्डपमा मेला सुरु भएको हो। महोत्सवको उद्घाटन गर्दै देवदह नगरपालिकाका नगर प्रमुख ध्रुव प्रसाद खरेलले देवदहलाई पर्यटनमार्फत राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा चिनाउन सकिने उल्लेख गरे । 'देवदहको समृद्धिको आधार नै पर्यटन हो ।' नगर प्रमुख खरेलले भने, 'बुद्ध मावली स्थलको रुपमा रहेको देवदहमा रहेका ऐतिहासिक तथा पुरातात्त्विक क्ष...

बुटवलरुपन्देही उद्योग संघ र इन्स्योर परियोजनाको सहकार्यमा स्थापित सीप विकास इकाईको सहयोग र बुटवल टेक्निकल इन्स्टिच्युटको आयोजनामा रूपन्देही आसपासका क्षेत्रमा मेकानिकल सँग सम्बन्धित उद्योगमा कार्यरत पेशाकर्मीको सीप अभिवृद्धिका लागि मङ्सिर२१ गतेदेखि सञ्चालन भएको २४ दिने (९६ घण्टे) मिगतथा टिग वेल्डिंग तालिमको बुटवलमा समापन गरिएको छ ।रूपन्देही उद्योग संघका अध्यक्ष कृष्ण प्रसाद पराजुलीले तालिम सफलतापूर्वक सम्पन्न भएकोमा सहभागीहरूलाई बधाई र शुभकामना व्यक्त गर्नुहुँदै, अहिलेको यो आधुनिक प्रविधिमा आधारित सिप आजको निर्माण क्षेत्रमा अत्यन्तै आवश्यक भएको बताउँदै, यस्तो सीपले युवाहरूलाई रोजगारी तथा स्वरोजगारका अवसर सिर्जना गर्न ठूलो सहयोग पु¥याउने कुरा उल्लेख गर्नुभयो । रुपन्देही उद्योग संघले विभिन्न तालिम प्रदायक संस्थासँग सहकार्य गरेर विभिन्न विषयमा तालिमको आयोजना गर्दै आएको र यस कार्यक्रमले के...