कृषि

बुटवल आज साउन १५ गते, नेपाली समाजमा खिर खाएर मनाइँदै छ । वर्षा ऋतुका बेला असार १५ गते दही–च्युरा र साउन १५ मा खिर खाने परम्परा छ । साउने झरी पर्ने बेलामा तातो खिरले स्वास्थ्यलाई राम्रो गर्ने भएकाले खिर खाने गरिएको हो । दूधमा मरमसलालगायत चिजबिज हालेर बनाइने खिरले स्वास्थ्यमा राम्रो गर्ने भएकाले यसको परम्परा बसेको विश्वास गरिन्छ ।यद्यपि राष्ट्रिय दुग्ध विकास बोर्डको २०७७ फागुन १५ गते बसेको बैठकले साउन १५ लाई ‘खिर खाने दिन’ अर्थात् ‘खिर दिवस’का रुपमा मनाउने निर्णय गरेको थियो । नेपालको खाद्य नियमावलीअनुसार मानक प्रशोधित दूधमा हुने तीन प्रतिशत चिल्लो, ४.७ प्रतिशत ल्याक्टोज र ३.५ प्रतिशत प्रोटिनको गणना गर्दा प्रति १०० ग्राम प्रशोधित दूधबाट ६० प्रतिशत क्यालोरी शक्ति प्राप्त हुने दुग्ध विकास बोर्डले जनाएको छ ।संस्कृत भाषामा ‘पायस’ भनिने खिर सात्विक आहारमध्येमा उत्तम मानिने भएकाले पितृ एवं ...

बुटवलआज १५ असार, २३ औं राष्ट्रिय धान दिवस । सरकारले यस वर्ष ‘जलवायुमैत्री प्रविधि, धानमा आत्मनिर्भरता र समृद्धि’ भन्ने मूल नाराका साथ धान दिवस मनाइरहेको छ । तर, ‘धानमा आत्मनिर्भरता र समृद्धि’ को नारा लगाउँदै गर्दा किसानले छर्ने बिउमा भने बर्सेनि १ अर्ब रुपैयाँ बढीको भित्रिने गरेको छ ।त्यस्तै मलको अवस्था पनि विकराल छ।नेपालमा धानको बिउ उत्पादन पर्याप्त हुने र आन्तरिक उत्पादनले नै पुग्ने सरकारको दाबीबीच उन्नत र विशेषगरी हाइब्रिड (वर्णशंकर) जातको बिउमा किसानको आकर्षण बढी हुँदा देश पूर्णरूपमा परनिर्भर रहेको देखिन्छ । भन्सार विभागको तथ्यांक अनुसार धानको बिउ आयात गत वर्षको तुलनामा ११.४२ प्रतिशतले बढेको छ । चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को ११ महिना (साउनदेखि जेठ मसान्तसम्म) १ अर्ब २९ करोड ९४ लाख ३२ हजार रुपैयाँ बराबरको धानको बिउ नेपाल भित्रिएको छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा १ अर्ब १६ करोड ६२...

गुल्मीगुल्मी जिल्लाको चन्द्रकोट गाउँपालिका वडानं ८ मजुवामा रहेको तुराङ बहुप्राविधिक शिक्षालय स्थापना भएको पाँच बर्षमै अस्तित्व जोगाउने संकटमा पुगेको छ।सम्मानित रोजगारी र सुनिश्चित भविष्यको लागि प्राविधिक शिक्षाको मुलनारा लिएर गुल्मीको मजुवामा प्राविधिक शिक्षा तथा व्यावसायिक तालिम परिषद सिटिइभिटीको आफ्नै आंगिक सरकारी शिक्षालयको रूपमा २०७८सालमा सम्वन्धन प्राप्त भएर अंगाडी बढेको हो।यस शिक्षालयमा ३बर्षे कृषि वाली विज्ञान तथा पशु विज्ञान संचालनमा रहेको छ।उक्त शिक्षालय देशभरका सिटिइभिटीको आङ्गिक ६६ सरकारी शिक्षालय हरु मध्येकै महत्वपूर्ण शिक्षालय हो। यस शिक्षालयमा प्रयोगात्मक अभ्यासका लागि शिक्षालयको आफ्नै कृषि फिल्ड तथा पशु फार्म रहेको छ।नविनतम खोज ,सिकाई, अध्यायन,अध्यापन हुन्छ। शान्त बातावरण,स्मार्ट वोर्ड तथा कम्प्युटर सहित प्रविधि मैत्री वातावरण रहेको छ। विषय विज्ञ तथा अनुभवी प्रशिक्षकबाट...

गुल्मीगुल्मी जिल्लाका १२ स्थानीय तह मध्येको आफ्नै पहिचान वोकेको चन्द्रकोट गाउँपालिका हो।भौगोलीक हिसाबले यो पालिका २८°०६'३६.४'' उत्तरी अक्षांस र ८३°२४'५१.३'' पूर्वी देशान्तरमा पर्दछ।यस पालिकाको पूर्वमा गुल्मी जिल्लाकै कालीगण्डकी गाउँपालिका, पश्चिममा मुसिकोट नगरपालिका र गुल्मीदरवार गाउँपालिका, उत्तरमा बागलुङ जिल्लाको वरेङ्ग गाउँपालिका र गल्कोट नगरपालिका र दक्षिणमा गुल्मी जिल्लाकै सत्यवती गाउँपालिका र छत्रकोट गाउँपालिका रहेको छ ।यस गाउँपालिकाको क्षेत्रफल १०५.७३ वर्ग कि.मि. रहेको छ । २०७८ को जनगणना अनुसार चन्द्रकोट गाउँपालिकाको कुल जनसंख्या १८ हजार ६ सय ६२ रहेको छ ।नेपाल सरकारको मिति २०७३ फागुन २७ मा प्रकाशित राजपत्र अनुसार साविक दिव्रुङ्ग, बिशुखर्क, हराचौर, शान्तिपुर, ग्वाघा, हरेवा, रूपाकोट र तुराङ्ग गा.वि.स. गरि ८ वटा गा.वि.स. मिलि बनेको यस गाउँपालिकालाई ८ वटा वडामा विभाजन गरिएको छ।चन्द...

बुटवल दक्षिण एसियाका मौसमविद्हरूले पछिल्ला तीन वर्षसम्म औसतभन्दा धेरै वर्षा भएको नेपालमा यस वर्ष औसतभन्दा कम वर्षा हुनसक्ने अनुमान गरेका छन् । बुधबार साउथ एसियन क्लाइमेट आउटलुक फोरम र क्लाइमेट सर्भिसेज फर युजर फोरमको ३४ औं सेसनले सन् २०२६ को दक्षिण-पश्चिम मनसुन सिजन (जुन–सेप्टेम्बर) मा नेपालसहित दक्षिण एसियाका धेरैजसो भूभागमा औसतभन्दा कम वर्षा हुने प्रक्षेपण गरेको छ ।‘कम वर्षा, रासायनिक मलको अभाव र उच्च इन्धन खर्च सबैका कारणले यस वर्ष कृषि क्षेत्र नराम्ररी प्रभावित हुनसक्छ,’ राष्ट्रिय योजना आयोगका सदस्य एवं कृषि तथा खाद्य विज्ञ देवेन्द्र गौचनले भने, ‘यससँग जुध्न सक्ने संयन्त्र निर्माणका लागि सरकारले तत्काल तयारी गर्नुपर्छ ।’ नेपालका आधाजस्तो खेतबारीमा सिँचाइ पूर्वाधार छैन । त्यसैले पनि जुन–सेप्टेम्बरमा पर्ने पानीले बाली उत्पादनमा सोझो प्रभाव पार्ने देखिन्छ ।नेपालको अर्थतन्त्रको ...

गुल्मीमाघेसंक्रान्तिको अवसरमा गुल्मीको रुरुक्षेत्र रिडीमा जिल्ला स्तरीय कृषि मेला प्रदर्शनीको आयोजना गरिएको छ।जिल्लाका कृषकलाई प्रोत्साहन गर्ने उदेश्यले कृषि मेला प्रदर्शनीको आयोजना गरिएको हो।बिहीबार उद्घाटन कार्यक्रममा वोल्दै लुम्बिनी प्रदेश सभाका पुर्व सभासद कमलराज श्रेष्ठले कृषि जिवनको मुल आधार भएकाले संगै नेपाल कृषिप्रधान देश हुनाले कृषिमा ठूलो संभावना रहेको र गुल्मीमा पनि कृषिको राम्रो संभावना रहेकोले कृषिलाई प्राथमिकतामा राख्नु पर्ने धारणा राखे।श्रेष्ठले कृषिलाई व्यावसायिक वनाउन सरकार, सरोकारवाला र कृषक लागेमा प्रगति हुने हुनाले सोही अनुसार अगाडि वढेको उल्लेख गरे।विभिन्न कृषि र पशुपालनबाट राम्रो गर्दै गरेको प्रदर्शनमा पर्दशन गरिएका उत्पादनबाट देखिएको वताए।रुरुक्षेत्र गाउँपालिकाका अध्यक्ष यदु ज्ञवालीको अध्यक्षतामा सम्पन्न उद्घाटन कार्यक्रममा वोल्दै पालिका उपाध्यक्ष मिनादेवी गौतमल...

बुटवल बुटवलमा जोरी औद्योगिक प्रदर्शनीको पहिलो सातामा करिब एक लाख अवलोकनकर्ता पुगेका छन् भने ८ करोडको कारोबार भएको छ भने मौसममा सुधार भएसंगै विहिबार अवलोकन कर्ताको भिड लागेको छ।पुस ३ गतेदेखि १७ गतेसम्म रुपन्देही उद्योग संघले बुटवलमा आयोजना भएको १६ औं राष्ट्रिय औद्योगिक प्रदर्शनी, कृषि, प्रविधि तथा पर्यटन महोत्सवमा स्वदेशी उत्पादनहरुका स्टल मात्रै रहेका छन् । प्रदर्शनीको पहिलो सातामै करिब १ लाखभन्दा बढी अवलोकनकर्ता आएको र ८ करोड हाराहारीमा कारोबार भएको आयोजकले वताएको छ। मौसममा सुधार भएसंगै विहिबार अवलोकन कर्ताको भिड लागेको संघका कोषाध्यक्ष विशाल वेलवासेले जानकारी दिनुभयो । पुसको पहिलो सातादेखि नै बुटवलमा हुस्यु तथा शीतलहर सुरु भए पनि त्यसको बाबजुत अवलोकनकर्ताको घुइँचो लागेको हो । चिसो बढेका कारण उडान अवरुद्ध हुँदा केही राष्ट्रिय कलाकार चितवन आएर गाडीबाट आइरहेको र धेरैजसो पूर्वघ...

बुटवल पुष ३ गतेदेखि सञ्चालन हुन लागेको १६औँ औद्योगिक प्रदर्शनी, कृषि प्रविधि तथा पर्यटन महोत्सव–२०८२ को उद्घाटनपूर्व सन्ध्यामा बुटवलमा औद्योगिक जनचेतना ¥याली निकालिएको छ ।¥यालीमा विभिन्न जातजातिका भेषभूषा तथा झाँकीसहित स्थानीयहरूको उल्लेख्य उपस्थिति रहेको थियो ।

बुटवलरुपन्देही उद्योग संघको आयोजना तथा बुटवल उपमहानगरपालिका र नेपाल उद्योग परिसंघको संरक्षकत्वमा पौष ३ गतेदेखि १७ गतेसम्म बुटवलमा आयोजना गर्न लागिएको “१६ औं राष्ट्रिय औद्योगिक प्रदर्शनी, कृषि, प्रविधि तथा पर्यटन महोत्सव २०८२” तयारी पूरा भएको मंगलबार पत्रकार सम्मेलन मार्फत आयोजकले जानकारी गराएको छ । स्टल निर्माणको सबै काम अन्तिम तयारीमा पुगेको छ । “समृद्ध नेपाल निर्माणको आधार, स्वदेशी उद्यमशिलताको विस्तार” नाराका साथ आयोजना हुन लागेको महोत्सवको पूर्वसन्यामा भोलि जनचेतना ¥याली गरिने आयोजकले जानकारी दिएका छन । पुस ३ गते दिउँसो २ः१६ मा उद्घाटन कार्यक्रम राखिएको छ ।बुटवल स्थित अन्तर्राष्ट्रिय प्रदर्शनी केन्द्रमा आयोजना हुने औद्योगिक प्रदर्शनीमा स्वदेशी उत्पादन, नयाँ प्रविधि, पर्यटन तथा कृषि उत्पादनसँग सम्बन्धित वस्तुहरुका लागि छुट्टाछुट्टै १० वटा पेभिलियन हुनेछन् । हालै निर्माण सम्पन्न ...

बुटवलरुपन्देही उद्योग सङ्घले पुस ३ गतेदेखि १७ गतेसम्म बुटवल मण्डमस्थित राष्ट्रिय औद्योगिक प्रदर्शनी स्थलमा आयोजना गर्न लागेको १६ औँ राष्ट्रिय औद्योगिक प्रदर्शनी, कृषि, प्रविधि तथा पर्यटन महोत्सवको सुरक्षा व्यवस्थाका विषयमा सरोकारवाला पक्षले विशेष दिन आग्रह गर्दै आयोजकलाई साथ दिने प्रतिवद्धता जनाएका छन् । सोमबार प्रदर्शनी स्थलमा संघले यस क्षेत्रका सुरक्षा निकायका प्रमुख तथा विभिन्न संघ संस्थाको नेतृत्व तथा सुरक्षा उपसमितिका सदस्यहरुबीच आयोजना गरेको छलफल कार्यक्रममा सहभागीहरुले प्रदर्शनी र महोत्सवहरुमा विभिन्न स्वार्थ राखेर आउनेहरुको विशेष ख्याल गरिने, आयोजकको तर्फबाट राखिने सुरक्षा संयन्त्रलाई विशेष चनाखो राखिने र सुरक्षा निकायहरुबाट आवश्यक सुरक्षा सर्तकता अपनाइने गरी यसलाई सफल बनाउनुपर्ने जनाएका छन् । आयोजक समितिको तर्फबाट अध्यक्ष कृष्णप्रसाद पराजुलीले सबैका सुझावका आधारमा यसलाई अघ...