काठमाडौँ
प्रतिनिधिसभाको प्रत्यक्षतर्फ १सय६५ निर्वाचन क्षेत्रमा मंगलबार हुने मनोनयनका लागि सोमबार बेलुकीसम्म नेकपाले १सय६५, एमालेले १सय६३ र कांग्रेसले ५० उम्मेदवारको टुंगो लगाएका छन् ।
कांग्रेसमा शेरबहादुर देउवाले चुनाव नलड्ने घोषणा गरिसकेका छन् भने उनका पक्षधरका नेताहरु र शेखर कोइराला पक्षका उम्मेदवारसहित छनोट गर्नुपर्ने भएकाले ढिलाइ भएको हो, बाँकी उम्मेदवारको मंगलबार बिहानसम्म टुंगो लाग्ने नेताहरूको भनाइ छ । यस्तै रास्वपाले ९२ निर्वाचन क्षेत्रमा उम्मेदवार छनोट गरेको छ । राप्रपाले नयाँ र पुराना अनुहारलाई मिलाएर टिकट वितरण गरेको छ ।
एमालेले दाङ–१ र काठमाडौं–४ बाहेक सबै क्षेत्रमा उम्मेदवारको टुंगो लगाएको हो । यस पटक कांग्रेस र नेकपाले नयाँ र युवालाई प्राथमिकतामा राखेर टिकट वितरण गरेको जनाएका छन् । एमालेमा पनि यसअघि अवसर नपाएका धेरै नयाँ अनुहारलाई अघि सारिएको छ । यद्यपि फरक मत राख्नेलाई टिकटमा वञ्चित गरिएको भन्दै केही नेताले असन्तुष्टि जनाएका छन् ।
निर्वाचन आयोगको कार्यतालिकाअनुसार देशभर एकैसाथ मनोनयन प्रक्रिया सुरु हुने भएपछि राजनीतिक दलका शीर्ष नेता तथा उम्मेदवार आ–आफ्नो निर्वाचन क्षेत्रमा पुगेका छन् । एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली झापा पुगेका छन् । रास्वपाका वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाह पनि उम्मेदवारी दिन आइतबार काठमाडौंबाट जनकपुर हुँदै सोमबार राति झापा पुगेका छन् ।
नेकपा संयोजक पुष्पकमल दाहाल उम्मेदवारी दर्ता गर्न रुकुम पूर्व पुगेका छन् । ओली र शाहले एउटै निर्वाचन क्षेत्र झापा–५ बाट मनोनयन गर्दै छन् । झापा एमालेको परम्परागत बलियो आधार क्षेत्र मानिन्छ । पार्टीका स्थानीय नेता तथा कार्यकर्ता अध्यक्ष ओलीको मनोनयनलाई भव्य बनाउने तयारीमा जुटेका छन् । त्यसैगरी वैकल्पिक राजनीतिक शक्तिका रूपमा स्थापित रास्वपाले समेत शाहको उपस्थितिलाई विशेष बनाउने तयारी गरेको छ । झापा–५ मा हुन लागेको ओली र शाहबीचको चुनावी भिडन्तले देशकै ध्यान खिचेको छ ।
पार्टीभित्र विद्रोह गरेर नेतृत्वमा आएका कांग्रेस सभापति गगन थापाकै हस्ताक्षरबाट पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवाले भने चुनाव नलड्ने घोषणा गरेका छन् । देउवाका प्रमुख सचिव भानु देउवाले सोमबार राती देउवा निर्वाचनमा उम्मेदवार नहुने जानकारी दिएका हुन् । ‘नेपाली कांग्रेसका सभापति एवं पूर्वप्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाज्यू प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा उम्मेद्वार नहुने जानकारी गराउँछु’, उनले भनेका छन् ।
विशेष महाधिवेशनबाट निर्वाचित केन्द्रीय कार्यसमितिलाई निर्वाचन आयोगले वैधानिकता दिएको विरोधमा पूर्वकार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्काले आइतबार अदालतमा रिट दायर गरेपछि विवाद थप बढेको छ । देउवापक्षीय एक नेताका अनुसार सहमतिअनुसार टिकट वितरण गर्न अदालतमा दायर गरिएको रिट फिर्ता हुनुपर्ने सर्त सभापति थापा पक्षका नेताले अघि सारेका छन् । सबै कुरा मिलिसकेपछि त्यसमा नमिल्ने कुरै भएन भनेर संस्थापनपक्षीय नेताहरूले सहमतिमै टिकट वितरण हुनुपर्ने माग गरेका छन् ।
पूर्वकार्यवाहक सभापति खड्काले अदालतमा मुद्दा दायर गरेको कारण देखाएर नैतिकताका आधारमा चुनाव नलड्ने घोषणा गरेका छन् । विशेष महाधिवेशनबाट निर्वाचित केन्द्रीय कार्यसमितिलाई वैधानिकता दिएको विरोधमा मुद्दा लड्ने र अर्कोतर्फ टिकटको भागबन्डामा सहभागी हुने काम भएकामा अन्य नेताहरूप्रति पूर्वकार्यवाहक सभापति खड्काले असन्तुष्टि जनाएका छन् ।
एक नेताका अनुसार खड्काले सुरुमा अदालतमा रिट लिएर जानुको साटो केन्द्रीय कार्यसमिति मर्ज गरेर टिकट वितरणमा सहमति खोज्ने दिशामा जानुपर्ने धारणा राखेका थिए । ‘तर केही पूर्वपदाधिकारीकै जोडबलमा मुद्दा मामिलामा जानुपरेको र अर्कोतर्फ टिकटमा भागबन्डा खोज्ने काम पनि उनै नेताहरूबाट भएको भन्दै खड्काले असन्तुष्टि जनाएका छन्,’ ती नेताले भने ।
देउवा पक्षबाट नेताद्वय बालकृष्ण खाण र रमेश लेखक, शेखर कोइराला पक्षबाट नेता मीनेन्द्र रिजाल, संस्थापन पक्षबाट प्रवक्ता देवराज चालिसे र केन्द्रीय सदस्य मधु आचार्य सोमबार बिहान वार्तामा सहभागी थिए । उनीहरूबीच औपचारिक रूपमा भागबन्डा गर्दा नराम्रो सन्देश जाने भएकाले २०७९ मा चुनाव जितेका केही अपवादबाहेकलाई प्राथमिकता दिने, मुद्दा मामिलामा परेका र विवादास्पदलाई नदिने, जनस्तरमा राम्रो छवि भएका, योग्य र क्षमतावान् व्यक्तिलाई उम्मेदवार बनाउने मापदण्ड बनाउने समझदारी भएको थियो ।
त्यसपछि संस्थापन पक्ष र शेखर कोइराला समूहबीच छलफल गरेर टिकट पाउनुपर्ने व्यक्तिको नामावलीसहित सूची संस्थापन पक्षलाई बुझाइएको थियो । सोमबारसम्ममा विजयकुमार गच्छेदार, ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्की, शेखर कोइराला, विमलेन्द्र निधि, प्रकाशशरण महत, रमेश लेखक, एनपी साउद, गोविन्द पोखरेललगायतका देउवा तथा कोइरालापक्षीय नेताहरूले टिकट पाएका छन् ।
सहमतिमा टिकट वितरण गर्नुपर्ने भएपछि अघिल्लो दिन निर्णय भएका कतिपय हिमाली र उच्च पहाडी जिल्लाका टिकटमा समेत फेरबदल गर्नुपरेको थियो । हिमाली जिल्लाका कतिपय नेताले नाम नभरी सभापतिको हस्ताक्षर भएको टिकट मात्र लिएर गएका थिए ।
‘अन्तिम समयसम्म परिस्थिति के हुन्छ, कसलाई दिनुपर्ने हुन्छ भनेर खाली टिकट ल्याइएको हो,’ हिमाली जिल्लाका एक कांग्रेस नेताले भने । कांग्रेस महामन्त्री गुरुराज घिमिरेले रातभर छलफल गरेर मंगलबार बिहानसम्ममा सबै उम्मेदवारको टुंगो लगाइने बताए । उनका अनुसार हिमाली जिल्ला, उच्च पहाडी र टाढाका जिल्लालाई प्राथमिकतामा राखेर वितरण भएको छ । विशेष महाधिवेशनपछि चयन भएको सभापति थापाको नेतृत्वले यस पटक युवा र नयाँलाई प्राथमिकतामा राखेको छ ।
