कक्षाकोठाबाट संसदीय मूलधारसम्म कान्ति मावि- ‘मिनी संसद’, बहस र अनुशासनमा उब्जियो नयाँ प्रश्न

बुटवल
संसदीय राजनीतिमा पछिल्लो समय बढ्दै गएको अमर्यादित व्यवहार र गतिविधिका माझ बुटवलस्थित कान्ति माध्यमिक विद्यालयको सभाहलमा भने अर्कै दृश्य देखियो। औपचारिक पोशाकमा सजिएका विद्यार्थीहरू शून्य समय, विधेयकमाथिको सैद्धान्तिक छलफल र सत्ता–प्रतिपक्षको चर्को तर अत्यन्त मर्यादित बहसमा तल्लीन थिए।
लोकतान्त्रिक मूल्य–मान्यता, संसदीय अभ्यास तथा जिम्मेवार नागरिक निर्माण गर्ने उद्देश्यका साथ आयोजित ‘नमूना संसद कार्यक्रम’ मा विद्यार्थीहरूले देखाएको तार्किक क्षमता र अनुशासनले केवल संसदीय प्रक्रियाको नमुना मात्र प्रस्तुत गरेन, आधुनिक शिक्षा प्रणालीमा व्यावहारिक ज्ञानको महत्त्वलाई पुनः उजागर गरिदियो।

विद्यालयका अतिरिक्त क्रियाकलाप प्रमुख महेश खनालको स्वागत र शिक्षक कृष्ण प्रसाद पाण्डेको सञ्चालनमा सुरु भएको कार्यक्रममा विद्यार्थीहरूले सभामुख, उपसभामुख, प्रधानमन्त्री, विभागीय मन्त्री, सत्ता पक्ष र प्रतिपक्षका सांसदको भूमिकालाई दुरुस्तै प्रस्तुत गरेका थिए।
कार्यक्रमको मुख्य आकर्षण बनेको संसदीय अभ्यासभित्र विद्यार्थीहरूले जनजीविकाका जल्दाबल्दा विषयहरू सदनसमक्ष (शून्य समय र विशेष समय) प्रस्तुत गरेका थिए। मन्त्रीहरूलाई विधेयकका प्रावधानमाथि कठिन प्रश्न सोध्दै जवाफदेही बनाएका विद्यार्थीले संसदीय नियमावली बमोजिम विधेयक प्रस्तुत गरी दफावार छलफलसहित सर्वसम्मति र बहुमतले पारित गर्नेसम्मका प्रक्रिया सम्पन्न गरेर ‘मिनी सिंहदरबार’ को झल्को दिएका थिए।
विद्यार्थीहरूको प्रस्तुति, विषयवस्तुको गम्भीरता र अभिव्यक्ति शैली देखेपछि मुख्य अतिथिका रूपमा उपस्थित बुटवल उपमहानगरपालिकाका नगर प्रमुख खेलराज पाण्डेले कडा र अर्थपूर्ण टिप्पणी गर्नुभयो।
“यति अनुशासित, व्यवस्थित र प्रभावकारी संसदीय अभ्यास कहिलेकाहीँ हाम्रो मूलधारको संघीय संसदमा समेत देख्न पाइँदैन,” नगर प्रमुख पाण्डेले भन्नुभयो, “विद्यालयस्तरमा गरिने यस्ता अभ्यासले बालबालिकामा लोकतान्त्रिक संस्कार, सही नेतृत्व क्षमता र नागरिक दायित्वबोध गराउन समेत ठूलो भूमिका खेल्छ।”
समारोहका अध्यक्ष एवं विद्यालयका प्रधानाध्यापक गोविन्द ज्ञवालीले यो अभ्यासलाई शैक्षिक सुधारको एक महत्त्वपूर्ण पाटोका रूपमा व्याख्या गर्नुभयो। , “हामीले पाठ्यपुस्तकमा पढाउने सामाजिक अध्ययन र संविधानका धाराहरूलाई कक्षाकोठाभित्र सीमित नराखी व्यवहारमा उतार्ने प्रयास गरेका हौँ। यसले विद्यार्थीहरूमा समालोचनात्मक सोच, तर्क क्षमता, सार्वजनिक बोल्ने कला र निर्णय लिने क्षमताको विकास गर्छ।”

उक्त विशेष अभ्यास अवलोकनका लागि स्थानीय जनप्रतिनिधि, शिक्षाविद् र अभिभावकहरूको बाक्लो उपस्थिति रहेको थियो। कार्यक्रममा बुटवल उपमहानगरपालिका–४ का वडा अध्यक्ष नरिश्वर पौडेल, निवर्तमान विद्यालय व्यवस्थापन समिति अध्यक्ष जीवन ओझा, एवं व्यवस्थापन समितिका सदस्यहरू रामकृष्ण शर्मा, कमला पन्थी, संगीता पोखरेल, मित्र गिरी र विशाल आचार्यलगायतको उपस्थिति रहेको थियो।
विद्यालय जीवनमै प्राप्त हुने यस्तो व्यावहारिक अनुभवले आगामी दिनमा देशका लागि सक्षम, उत्तरदायी, र लोकतान्त्रिक चेत भएका दूरदर्शी नेतृत्व निर्माणमा महत्त्वपूर्ण इँटा थप्ने विश्वास सहभागीहरूले व्यक्त गरेका छन्।