काठमाडौं
विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य शुक्रबार करिब २ प्रतिशतले घटेको छ। तेल ढुवानीका लागि अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिने स्ट्रेट अफ होर्मुज हुँदै हुने आवागमन क्रमशः सामान्य बन्दै गएपछि आपूर्ति अवरोधको जोखिम कम भएको र त्यसको प्रत्यक्ष प्रभाव अन्तर्राष्ट्रिय तेल बजारमा परेको हो।
लन्डनस्थित आईसीई एक्सचेञ्जमा अन्तर्राष्ट्रिय बेन्चमार्क ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य १.९९ प्रतिशतले घटेर प्रतिव्यारेल ७३.७६ अमेरिकी डलरमा झरेको छ। त्यस्तै, न्यूयोर्क मर्केन्टाइल एक्सचेञ्ज (नाइमेक्स)मा वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडिएट (डब्ल्यूटीआई)को मूल्य २.०७ प्रतिशतले घट्दै प्रतिव्यारेल ७०.४३ अमेरिकी डलरमा कारोबार भएको छ।
बजार विश्लेषकहरूका अनुसार स्ट्रेट अफ होर्मुज क्षेत्रमा रोकिएका अधिकांश तेल ट्यांकर पुनः गन्तव्यतर्फ अघि बढ्न थालेपछि विश्व बजारमा आपूर्ति अवरोधको जोखिम घटेको छ। साथै, साउदी अरेबियाको प्रमुख तेल निर्यात केन्द्र रास तनुरा टर्मिनलबाट करिब चार महिनापछि पुनः कच्चा तेल लोड गर्न थालिएकाले पनि बजारमा सकारात्मक प्रभाव परेको छ।
स्पार्टा कमोडिटिजकी वरिष्ठ विश्लेषक जुन गोहका अनुसार होर्मुज हुँदै तेल ढुवानी बढ्नु र चीनबाट अपेक्षाअनुसार माग नबढ्नुले बजारमा बिक्रीको दबाब सिर्जना गरेको छ।
यद्यपि ओमान नजिकै एक कार्गो जहाजमाथि भएको प्रहारले भने आपूर्ति सुरक्षाप्रति केही चिन्ता कायम राखेको छ। अमेरिकी अधिकारीहरूले उक्त घटनामा इरानमाथि आरोप लगाए पनि इरानले त्यसलाई अस्वीकार गर्दै निर्धारित मार्गबाहिर यात्रा गर्ने जहाजको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न नसकिने जनाएको छ।
यस साताभरि ब्रेन्ट र डब्ल्यूटीआई दुवै बेन्चमार्कको मूल्य करिब ८ प्रतिशतले घट्ने अवस्थामा पुगेका छन्। युद्धविरामपछि स्ट्रेट अफ होर्मुज हुँदै हुने तेल ढुवानी फेब्रुअरीयताकै उच्च स्तरमा पुगेको तथ्यांकले देखाएको छ।
यसैबीच, भेनेजुएलामा गएको शक्तिशाली भूकम्पले त्यहाँको ऊर्जा पूर्वाधारबारे केही चिन्ता बढाए पनि प्रारम्भिक मूल्यांकनमा तेल तथा ग्यास क्षेत्रमा ठूलो क्षति नदेखिएको जनाइएको छ। यद्यपि विद्युत् आपूर्तिमा देखिएको समस्याले दैनिक करिब १२ लाख ब्यारेल तेल उत्पादन निरन्तर कायम रहने वा नरहने विषयमा भने अन्योल कायम रहेको बताइएको छ।
