यो वर्षको मनसुन पुर्वानुमान: कम वर्षा र बढी गर्मी हुने

काठमाडौँ
जल तथा मौसम विज्ञान विभाग ले आगामी मनसुन ऋतुमा देशका अधिकांश क्षेत्रमा सरदरभन्दा कम वर्षा हुने आँकलन गरेको छ ।

विभागअन्तर्गत जलवायु विज्ञान महाशाखाले जेठ १८ देखि असोज १४ सम्मको चार महिनाको मनसुन अवधिको जलवायु आँकलन सार्वजनिक गर्दै वर्षा घट्ने तथा अधिकतम र न्यूनतम तापक्रम दुवै बढ्ने पूर्वानुमान गरेको हो ।

विभागका अनुसार कर्णाली प्रदेश को दक्षिणी भूभाग, लुम्बिनी प्रदेश को अधिकांश क्षेत्र, मधेस प्रदेश को पूर्वी भूभाग र कोशी प्रदेश को दक्षिणी भागमा सरदरभन्दा कम वर्षा हुने सम्भावना ५५ देखि ६५ प्रतिशत रहेको छ ।

त्यस्तै, सुदूरपश्चिम प्रदेश का अधिकांश क्षेत्र, मधेसको पश्चिमी भाग तथा कोशीको मध्य भूभागमा पनि ४५ देखि ५५ प्रतिशतसम्म कम वर्षा हुने सम्भावना देखिएको छ । कर्णाली र कोशी प्रदेशका उत्तरी भूभागमा भने सरदर वर्षा हुने सम्भावना ३५ देखि ४५ प्रतिशत रहेको विभागले जनाएको छ ।

तापक्रमतर्फ भने देशभर गर्मी बढ्ने अनुमान गरिएको छ । सुदूरपश्चिमको उत्तर–पूर्वी भाग, कर्णालीको उत्तरी भूभाग, लुम्बिनीको पश्चिमी भाग, गण्डकी प्रदेश को उत्तर–पूर्वी तथा दक्षिणी भाग, बागमती प्रदेश को पश्चिमी भाग, मधेसको पूर्वी तथा पश्चिमी क्षेत्र र कोशीको पूर्वी तथा दक्षिणी भूभागमा अधिकतम तापक्रम सरदरभन्दा बढी हुने सम्भावना ५५ देखि ६५ प्रतिशत रहेको छ ।

न्यूनतम तापक्रम पनि देशभर सरदरभन्दा बढी रहने सम्भावना रहेको विभागले जनाएको छ । सुदूरपश्चिम, कर्णाली र बागमती प्रदेशका उत्तरी भूभाग, मधेसको पूर्वी भाग तथा कोशीको दक्षिणी क्षेत्रमा न्यूनतम तापक्रम बढ्ने सम्भावना ५५ देखि ६५ प्रतिशत रहेको छ ।

यो आँकलन विश्व मौसम सङ्गठन तथा क्षेत्रीय जलवायु केन्द्रहरूको हावापानी प्रारूप, साउथ एसियन सिजनल क्लाइमेट आउटलुक फोरम को प्रतिवेदन र प्रशान्त तथा हिन्द महासागरमा विकसित जलवायु प्रणालीहरूको अवस्थाका आधारमा तयार गरिएको हो ।

हाल प्रशान्त महासागरमा एल निनो एन्ड साउदर्न असिलेसन तटस्थ अवस्थाबाट एल निनोतर्फ उन्मुख रहेको तथा हिन्द महासागरमा इन्डियन ओसन डाइपोल पनि मनसुनको अन्त्यतिर धनात्मक अवस्थामा पुग्ने अनुमान गरिएको छ ।

विभागले ऋतुगत जलवायु पूर्वानुमान पूर्ण रूपमा निश्चित नहुने भन्दै सामुद्रिक तथा वायुमण्डलीय प्रणाली र भू–उपयोग जस्ता कारकहरूले परिणाममा फरक पार्न सक्ने उल्लेख गरेको छ ।

गत वर्षको मनसुन पूर्वानुमानको समीक्षा गर्दै विभागले वर्षाको आँकलन आंशिक रूपमा मात्र मिलेको तर तापक्रमसम्बन्धी पूर्वानुमान भने अधिकांश स्थानमा सही साबित भएको जनाएको छ ।