काठमाडौँ
रुसले विगत एक सातादेखि लगातार आक्रमण गर्दा युक्रेनको राजधानी किभमा जनजीवन अस्तव्यस्त भएको छ । किभमा रहेका ऊर्जा, दूरसञ्चार, सडक तथा रेलमार्गका पूर्वाधारहरु रुसी ड्रोन तथा मिसाइलको निशानामा परेका छन् ।
आइतबार रुसविरुद्धको युद्धमा एक्येबद्धता प्रकट गर्न जर्मनीका चान्सलर फ्रेडरिक मर्ज कुनै सार्वजनिक घोषणा बिना नै अचानक किभ पुगेका थिए । उनी किभ ओर्लिएको छोटो समयमै रुसले डिनप्रो नदीमाथिको नर्दन ब्रिजमा आक्रमण गर्यो । यस पुलमा यसअघि शनिबार पनि ड्रोन आक्रमण भएको थियो ।
जसकारण, यातायत अव्यस्थित भएको छ । आइतबारको आक्रमणले पुल थप क्षतिग्रस्त भएको किभका मेयर. मेयर भिटाली क्लिट्स्कोले बताए । यस पुलले किभको पूर्वतर्फको हिस्सलाई पश्चिमी हिस्सासँग जोड्छ । यस नदीको दक्षिणतर्फ रहेको पुलमा यसअघि नै आक्रमण भइसकेको छ ।
शुक्रबार तथा शनिबार युक्रेनका अन्य विभिन्न क्षेत्रमा पनि रुसले आक्रमण गरेको छ । जसमध्ये शुक्रबार रातभर रुसले गरेको आक्रमणमा युक्रेनको दोस्रो ठूलो शहर खार्खिभमा पाँच जनाको मृत्यु तथा ४० भन्दा धेरै घाइते भएको क्षेत्रीय प्रमुख ओलेह स्यानीहुवोभले बताए ।
त्यसैगरी इज्युम शहरमा शनिबार रुसी आक्रमणमा परेर तीन जना घाइते भएको स्थानीय अधिकारीहरुले बताएका छन् ।
आइतबार मर्ज किभ आउँदा राजधानीमा बिहानैदेखि लगातार चेतावनीका साइरनहरु बजिरहेका थिए । रुसी आक्रमणको जोखिमबीच नै मर्जले राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीसँग वार्ता गरे । उनले नेसनल एकेडेमी अफ साइन्सेज पनि भ्रमण गरे । यस प्रतिष्ठानमा मंगलबार रुसले ड्रोन आक्रमण गरेको थियो ।
राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले निरन्तरको आक्रमणका कारण किभका बासिन्दाहरूले भयानक दिन र रातहरू व्यहोर्न बाध्य हुनुपरेको बताएका छन् । जवाफमा जर्मन चान्सलर मेर्जले भने, ‘युक्रेनका नागरिकमाथिका यी बर्बर आक्रमणहरू बन्द हुनैपर्छ । यहाँ दैनिक रूपमा युद्ध अपराधहरू भइरहेका छन् ।’
रुसले पछिल्ला केही दिनयता आवासीय क्षेत्र, पेट्रोल पम्प, विद्यालय, रेल र सञ्चार पूर्वाधारहरूमा निरन्तर आक्रमण गरिरहेको स्थानीय अधिकारीहरुले बताएका छन् । दैनिक रुपमा चेतावनीको संकेत जारी भइरहदाँ जनजीवन प्रभावित भएको छ ।
आफ्नो भ्रमणको सुरुवातमै चान्सलर मेर्जले युक्रेनलाई आगामी साताहरूमा हाम्रो पूर्ण सहयोग आवश्यक रहेको बताए । ‘यदि रुसलाई रोकिएन भने, यसको युद्ध मेसिन छिटो वा ढिलो हामीविरुद्ध नै आउनेछ,’ उनले भने ।
युक्रेनले रुसका तीब्र गतिका जेट–संचालित ड्रोनहरू खसाल्नका लागि उन्नत इन्टरसेप्टर लगायतका पश्चिमी सैन्य सहायताको माग गर्दै आएको छ ।
यस सहायतामा लडाकु ड्रोनहरू, रुसी प्रक्षेपण स्थलहरूमा आक्रमण गर्न युक्रेनलाई सहयोग पुर्याउने उपग्रह (स्याटेलाइट) प्रविधि, तथा जेट–विरोधी ड्रोनहरूको संयुक्त उत्पादन समावेश रहेको जर्मन स्रोतले जनाएको छ ।
आगामी हिउँद नजिकिँदै गर्दा युक्रेनको ऊर्जा क्षेत्रलाई निशाना बनाइएको रुसले जनाएको छ । आफ्ना देशमा यसअघि युक्रेनले गरेको आक्रमणको जवाफमा यी आक्रमणहरु गरिएको उसले जनाएको छ । किभमा हिउँदको समय तापक्रम माइनस २० डिग्री सेल्सियससम्म हुने गर्छ । गत वर्ष पनि हिउँदको समयमा रुसले यसरी नै पूर्वाधारहरुमा आक्रमण गरेको थियो । जसकारण, लामो अवधिसम्म बिजुली र घर न्याने बनाउने (हिटिङ प्रणाली) बन्द भयो । झन्डै ३० लाख जनसंख्या बसोबास गर्ने किभमा गत वर्षकै अवस्था दोहोरिएमा के गर्ने भनेर स्थानीयले चिन्ता गर्न थालेका छन् ।
रुसका तेल प्रशोधन गृहलाई निशाना बनाउनेछौं : जेलेन्स्की
युक्रेनले रुसी आक्रमणको कडा प्रतिवाद गरिने जनाएको छ । शनिबार रोयटर्ससँग कुराकानी गर्दै युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले रुसी तेल प्रशोधन गृहमाथिको आक्रमणलाई अझ तिब्र बनाउने चेतावनी दिए । तर, युक्रेनले कुनै पनि हालतमा सर्वसाधारणलाई निशाना नबनाउने उनको भनाइ छ ।
युक्रेनी गुप्तचर निकायले रुसका केही महत्वपूर्ण दस्तावेजहरू फेला पारेको दाबी जेलेन्स्कीले गरे ।
‘आगामी हिउँदलाई लक्षित गर्दै रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले नागरिक पूर्वाधारहरुमाथि ठूलो रुपमा हमला गर्नेगरी नयाँ ‘सैन्य नीति’ जारी गरेको ती कागजातबाट खुल्छ,’ उनले भने, ‘हामीले ती कागजातहरू हेरेका छौँ । उनीहरूले सहर, गाउँ, सडक, विद्यालय, अस्पताललगायत जताततै आक्रमण गर्ने अनुमति दिएका छन् । राजधानी र अन्य विभिन्न सहरहरू छाडेर मानिसहरूलाई बाहिरिन बाध्य गराउनु नै यो सैन्य अभियानको मुख्य उद्देश्य हो ।’
उनले युद्धका मोर्चाहरुमा रुस क्रमशः हार्दै गएको र यसअघि कब्जा गरेका क्षेत्र पनि गुमाउँदै गएको दाबी गरे । यता, रुसी
विदेश मन्त्रालयले युक्रेनबाट आफ्नो देशभित्र यसै महिना निरन्तर भएका आक्रमणको जवाफस्वरुप युक्रेनका विभिन्न शहरमा आक्रमण गरिने जनाएको छ । किभलगायतका शहरहरु छाड्न मन्त्रालयले विदेशी नागरिकहरुलाई आग्रह गरेको छ ।
तर, युक्रेनका लागि युरोपेली संघ (ईयू) का राजदूत क्याटरिना माथेर्नोवालगायतका कूटनीतिज्ञहरूले रुसको धम्कीका बाबजुद आफूहरू किभमै रहने र युक्रेनप्रतिको युरोपेली समर्थन नरोकिने स्पष्ट पारेका छन् ।
चार वर्षभन्दा लामो समयदेखि चलिरहेको यस युद्ध अन्त्यका लागि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले मध्यस्थता प्रयास गर्दै आएको छ । तर, उनको मध्यस्थता प्रयासले कुनै नतिजा भने ल्याउन सकेको छैन । युरोपमा दोस्रो विश्वयुद्धपछिको रक्तपातपूर्ण मानिएको यस युद्धमा ठूलो जनधनको क्षति भइसकेको छ ।
गत महिना अमेरिकी राष्ट्रपतिले युक्रेनलाई रुसी तेल प्रतिष्ठानहरूमा हमला नगर्न आग्रह गरेका थिए । यस्ता हमलाले विश्व बजारमा डिजेलको मूल्य अत्यधिक आकाशिएको ट्रम्पको तर्क थियो । तर, रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनको अनिच्छाका कारण ऊर्जा पूर्वाधारमा युद्धविराम र शान्ति वार्ता दुबै हुन नसकेको राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले बताए ।
रुसले पहिलो पटक किभको पूर्वी र पश्चिमी भाग जोड्ने ड्निप्रोन नदीका पुलहरूलाई समेत निशाना बनाएको छ।मस्कोको यस नयाँ रणनीतिको कडा प्रतिवाद गर्ने तर सर्वसाधारणका पूर्वाधारहरूलाई अन्धाधुन्ध आक्रमण नगर्ने प्रतिबद्धता राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले व्यक्त गरेका छन्।
