काठमाडौं
चीनसँग बढ्दो सैन्य तनावबीच अमेरिकाले ताइवानलाई उपलब्ध गराउन लागेको ६६ वटा एफ–१६भी ब्लक ७० लडाकु विमानमध्ये पहिलो दुईवटा शुक्रबार ताइवान पुगेका छन्।
महिनौँको ढिलाइपछि ती विमान ताइवानको पूर्वी तटस्थित चिहाङ एयर बेसमा अवतरण गरेका हुन्।
सन् २०१९ मा अमेरिकाले ताइवानलाई करिब ८ अर्ब डलरमा ६६ वटा एफ–१६भी विमान बिक्री गर्ने सम्झौता स्वीकृत गरेको थियो।
सफ्टवेयरलगायतका समस्याका कारण विमान आपूर्तिमा ढिलाइ हुँदै आएको थियो।
ताइवानका राष्ट्रपति लाई चिङ–तेले पहिलो दुई विमान पुगेपछि अमेरिकी सहयोगप्रति धन्यवाद दिँदै यसलाई ताइवानको हवाई रक्षा क्षमता बलियो बनाउने महत्वपूर्ण घटनाका रूपमा उल्लेख गरेका छन्।
ताइवानका रक्षामन्त्री वेलिङ्टन कूले थप एफ–१६भी विमान पनि चाँडै आउने बताएका छन्। यद्यपि उनले थप विमान कहिले आउने भन्नेबारे विस्तृत जानकारी दिएका छैनन्।
हवाई र गुआम हुँदै आएका ती विमान शुक्रबार दिउँसो ताइतुङस्थित चिहाङ एयर बेसमा अवतरण गरेका थिए। नयाँ विमान आएपछि ताइवानसँग रहेका एफ–१६ लडाकु विमानको संख्या २०० भन्दा बढी पुग्नेछ।
एफ–१६भी ब्लक ७० अमेरिकी एफ–१६ ‘फाइटिङ फाल्कन’ लडाकु विमानको नयाँ उत्पादन तथा अत्याधुनिक संस्करण हो।
यो चौथो पुस्ताको बहुउद्देश्यीय लडाकु विमान भए पनि यसमा आधुनिक एईएसए राडार, नयाँ ककपिट प्रणाली, उन्नत विद्युतीय प्रणाली र आधुनिक हतियार प्रणाली जडान गरिएको छ।
यसमा जडान गरिएको एपीजी–८३ एईएसए राडारले हवाई तथा जमिनका लक्ष्य पहिचान र निगरानी गर्ने क्षमता बढाउँछ। यसको प्रविधिमा एफ–२२ र एफ–३५ मा प्रयोग हुने एईएसए राडारसँग केही हार्डवेयर तथा सफ्टवेयर समानता रहेको निर्माता लकहिड मार्टिनले जनाएको छ।
नयाँ संस्करणमा पाइलटका लागि उच्च रिजोल्युसनको केन्द्रीय डिस्प्ले, सुधारिएको मिसन कम्प्युटर, उन्नत सञ्चार प्रणाली, लक्ष्य पहिचान प्रणाली र स्वचालित जमिन ठोक्किनबाट बचाउने प्रणालीसमेत राखिएको छ।
विमानको संरचनात्मक आयु पनि १२ हजार उडान घण्टासम्म पुर्याइएको निर्माता कम्पनीको विवरण छ।
नयाँ एफ–१६भीमा यस्ता आधुनिक राडार तथा विद्युतीय प्रणाली भएकाले चिनियाँ वायु सेनाका लडाकु विमान, जसमा जे–२० स्टेल्थ विमान पनि छन्, तिनलाई सामना गर्ने ताइवानको क्षमतामा सुधार हुने अपेक्षा गरिएको छ।
रोयटर्सले पनि नयाँ विमानमा चिनियाँ वायु सेनालाई सामना गर्न उन्नत राडार, एभियोनिक्स र हतियार प्रणाली रहेको जनाएको छ।
अमेरिकाले ताइवानलाई हतियार उपलब्ध गराउँदै आएको विषयमा चीनले निरन्तर विरोध गर्दै आएको छ।
चीनले ताइवानलाई आफ्नो भूभाग दाबी गर्दै अमेरिकाले ताइवानलाई हतियार बिक्री बन्द गर्नुपर्ने बताउँदै आएको छ।
एफ–१६भी ताइवान पुगेको विषयमा चिनियाँ विदेश मन्त्रालयले रोयटर्सको प्रतिक्रियाको अनुरोधमा तत्काल जवाफ नदिएको समाचारमा उल्लेख छ।
अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले भने अमेरिकाले ताइवानसहित हिन्द–प्रशान्त क्षेत्रका साझेदार र सहयोगीहरूसँग सुरक्षा तथा समृद्धिका लागि काम जारी राख्ने बताएका छन्।
यी विमान ताइवान पुगेको घटना अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङबीच वासिङ्टनमा भेटवार्ता भएको करिब एक सातापछि भएको हो।
ट्रम्पले यसअघि ताइवानका लागि प्रस्तावित थप १४ अर्ब डलरको हतियार प्याकेज तत्काल अघि नबढाउने बताएका थिए। सन् २०२५ को डिसेम्बरमा भने उनले ताइवानका लागि ११ अर्ब डलरको हतियार प्याकेज स्वीकृत गरेका थिए।
ताइवानका रक्षामन्त्री कूले चीनले बल प्रयोग गरेर ताइवानलाई आफ्नो नियन्त्रणमा लिने उद्देश्य नबदलेको बताएका छन्।
