व्यापारीको भनाइ मान्ने हो भने वर्षभर हुने कारोबारको एकतिहाइ दसैंतिहारमा मात्रै हुन्छ । खाद्यान्न, तरकारी, लत्ताकपडादेखि सवारीसाधनको बिक्री यही बेला हुन्छ ।
साना पसलदेखि ठूला पसल/आउटलेटमा खरिदबिक्रीको भीड लाग्छ । चाडबाडलाई लक्ष्य गरी व्यवसायीले आयात पनि गर्छन् । तर भन्सार विभागको तथ्यांक हेर्दा यही बेला आयात ४.१७ प्रतिशतले घटेको छ ।
विभागका अनुसार चालु आर्थिक वर्षको ३ महिनामा ३ खर्ब ९० अर्ब ७५ करोड रुपैयाँका वस्तु आयात भएका छन् । गत आर्थिक वर्षको तुलनामा चालु आर्थिक वर्षको ३ महिनामा आयात ४.१७ प्रतिशतले घटेको हो । गत आर्थिक वर्षको ३ महिनामा ४ खर्ब ७ अर्ब ७५ करोड ८९ लाख रुपैयाँको वस्तु आयात भएको थियो । यसले पनि अर्थतन्त्र अझै संकुचनमा रहेको जानकार बताउँछन् । आयातसँगै निर्यात व्यापार पनि घटेको विभागको तथ्यांक छ । गत आर्थिक वर्षको ३ महिनाको तुलनामा चालु आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा निर्यात ६.११ प्रतिशतले घटेको छ ।
चालु आर्थिक वर्षको साउन, भदौ र असोजमा ३८ अर्ब ३७ करोड रुपैयाँको मात्रै वस्तु निर्यात भएको छ । जब कि गत आर्थिक वर्षको पहिलो ३ महिनामा ४० अर्ब ८७ करोड ४८ लाख रुपैयाँको वस्तु निर्यात भएको थियो । कुल व्यापारमा आयातको हिस्सा ९१.०६ प्रतिशत छ भने निर्यातको हिस्सा ८.९४ प्रतिशत मात्रै रहेको विभागले जनाएको छ । आयात र निर्यात दुवै घट्दा व्यापार घाटा पनि ३.९६ प्रतिशतले घटेको छ । गत आर्थिक वर्षको पहिलो ३ महिनामा ३ खर्ब ६६ अर्ब ८८ करोड रुपैयाँ व्यापार घाटा रहेकामा चालु आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा ३ खर्ब ५२ अर्ब ३७ करोड रुपैयाँ पुगेको छ ।
व्यापार हुने मुलुकमध्ये १०४ मुलुकसँग व्यापार घाटा रहेको विभागको भनाइ छ । घाटा भएका मुलुक भारत, चीन, युक्रेन, अस्ट्रेलिया, अर्जेन्टिना, कतार, इन्डानेसिया, मलेसिया, थाइल्यान्ड, बहराइन, ओमान, यूएई, भियतनाम, साउदी अरेयिबा, कोरिया, फ्रान्स, टर्कीलगायत हुन् । सबैभन्दा बढी व्यापार घाटा भारतसँग छ । भारतबाट २ खर्ब ४० अर्ब ९२ करोड ५९ लाख आयात भएको छ । निर्यात भने २४ अर्ब ८५ करोड ९० लाखको मात्रै छ । चीनबाट ७८ अर्ब ६३ करोड ७२ लाखको वस्तु आयात भएको छ । निर्यात ५५ करोड ५ लाख ७६ हजार रुपैयाँको मात्रै छ । युक्रेनबाट ६ अर्ब ५१ करोड ५८ लाखको आयात भएको छ । निर्यात ३५ लाख २० हजारको भएको छ ।
आयात भएका वस्तुमध्ये सबैभन्दा पेट्रोलियम पदार्थको आयात भएको विभागले जनाएको छ । ३ महिनाको अवधिमा २२ अर्ब १५ करोड ७० लाखको डिजेल, १६ अर्ब ६२ करोड ८२ लाखको पेट्रोल र १४ अर्ब ६ करोड ४४ लाखको खाना पकाउने एलपी ग्यास आयात भएको छ । १२ अर्ब १० करोड ७७ लाखको फलाम, १० अर्ब ७३ करोड ७० लाखको फलाम तथा स्टिलका उत्पादन र ९ अर्ब ८३ करोड २८ लाखको स्मार्टफोन आयात भएको छ ।
निर्यातमा सबैभन्दा अगाडि गलैंचा छ । ३ महिनाको अवधिमा २ अर्ब ८५ करोड ३९ लाखको गलैंचा, १ अर्ब ७२ करोड ८७ लाखको कालो चिया, १ अर्ब ५७ करोड ८४ लाखको फेल्ट आयात भएको छ । १ अर्ब २८ करोड ५३ लाखको धागो, १ अर्ब २६ करोड २१ लाख अलैंची र १ अर्ब २५ करोड ५९ लाखको जुस निर्यात भएको विभागले बताएको छ ।
